Bisiklet Yolları ve Bisikletçi Çıkmazı

Bisiklet yolları uzun zamandır biz bisiklet kullanıcılarının gündeminde olan bir konu ama Pandemi sonrasında bu tüm belediyelerin gündemine oturdu. Ne yazık ki düşünceler güzel olsa da hala bu iyi niyetlerin yerinde iyi yollara dönüşmesine uzak noktadayız.

Bence bisiklet yollarının daha iyi gelişmesinin yönünde iki büyük engel var. Bir bu yolları talep eden bisiklet camiası sadece bisiklet yolu olsun da nasıl olursa olsun anlayışında olduğu için ortaya iyi kaliteli sonuçlar çıkmıyor. Bir başka sorunda bu yolları yapılmasını destekleyen bisiklet camiası ve sivil toplum örgütleri bisikletçilerin gerçeklerinden uzak yaşadıkları için belediye ve kanun yapıcıları yanlış yönlendiriyor.

Bu sorunları katlayan bir anlayışta bisiklet yolu yapılsın ki bisikletli artsın diye olaya bakıyor. Esasında üstte kısaca değindiğim grupların hepsi olaya böyle bakıyor ama olayın derinine inip bisikletçiler için daha rahat bir ortam sağlamak yerine böyle geçici çözümlerle günü kurtarıp kendi egolarını tatmin edip esasında bu yollarla bisikletçilerin yollardaki problemlerine yardımcı olmayıp tam tersi daha büyük problemler yaratıyorlar.

Şimdi gelelim benim için yazıya dökmesi eğlenceli olan kısma ama durum olarak gerçekten büyük bir problemde niye çözüm bulmaktan bu kadar uzak olduğumuzu anlatmama geldi. Ülkemizde maalesef araç sürücüleri için bisikletler yolda yok hükmünde bulunuyor. Bunu daha da kötü yapan şeylerden biri de güncel bisiklet yolları kanunu ve ana yolları içeren kanun kesinlikle bisiklet teknolojisinin ve bisikletçilerin ulaşım gerçeklerinden uzak durumda. İşin acı yanı bisiklet camiası ya bunun farkında ya da bunu ısrarla görmezden gelmeye çalışıyor.

Mesela normalde Bostancı’dan Tuzla’ya sahil yolunda bisiklet yolu dışında tek gerçek anlamda ulaşabileceğiniz yol olan anayolda sağ şeridin bisiklet sürücülerine açık olduğu belirtilmesi lazım ve bunu yolda belirtecek şeyler olması lazım. İşin ironik kısmı o yolun deniz tarafında kalan bisiklet yolu ulaşım için kesinlikle yetersiz ve sahil yolundan bile çok daha tehlikeli bir yoldur. Önünüze atlayan yaya ve arabaların sahilyolunun kendisinden fazla olması durumun en ürkütücü yanı.

Tabi bunun olma nedenlerinden biri de üstte de yazdığım gibi bisiklet insanların gözünde yok hükmünde ve bunu kalitesiz ve altyapısı yetersiz bisiklet yolları ile yapıp değiştirmeye çalışmak bana çok boş bir çaba olarak geliyor. Yarattığı sonuçları zaten ülkenin her yerinden antreman yaparken ya da işe gidip gelirken şahit oluyoruz. Yol bisikletine başladığımdan beri anladığım kadarıyla bisiklet camiasında bir yerde olan insanlar bu işi yürütüp insanlara bisikleti gerçekten anlatacak kapasitede değiller. Nereden mi biliyorum eserleri ve sonuçlarını bizzat yaşıyoruz ve hayatta kalmaya çalışıyoruz. Sivil toplum örgütleri de aynı şekilde hiçbir eleştiriyi kabul etmeyip işlerine ne gelirse onu anlayıp görmezden gelmeye devam ediyor.

Gördüğünüz gibi daha işin belediye ve kanun koyucular kısmına gelemiyorsunuz bile çünkü problemin derinliği daha onlara bile ulaşamadan önce kısmında fazlası ile derin maalesef. Bu durumu daha çıkmaza sürükleyen şeylerden biri de daha bisikleti adam akıllı ulaşım aracı olarak kabul ettiremeden hemen bisiklet yollarında Hollanda modelini kopyalamaya çalışımak başka sorunlara yol açıyor. Bu da altyapısı olmayan şehir veya semtlerde trafiği rahatlatmaktan çok bisikletçi için tehlikeli bir sürüş ortamı ve araç sürücüleri için daha fazla trafik oluyor. Altyapısı kaldıramayacak yere bisiklet yolu yapılınca her yönden ters tepiyor. Araç sürücülerini bisikletçilere karşı daha da düşman ederken sizde vasat yollarla kendinizi avutmak zorunda kalıyorsunuz.

Bu yüzden bence ana yollarda hem ulaşım hem de antreman amaçlı kullandığımız sağ şeritleri kazanmak bana daha önemli geliyor. Düzgün işaretlemeler EDS ve diğer şeylerle çok rahat denetlenip bisikletlilerin daha rahat kullanabildiği yollar görebiliriz. Bunlar zor şeyler değil ama maalesef bisiklet camiası problemi çözmek yerine vasat olsun bizim olsun anlayışı ile hareket ediyor.

Sağ şeritleri kazanmak hangi yönden bisiklet yolları yapmaktan daha önemli diye sorarsanız. İtalya örneğine bakabilirsiniz. Kalabalık şehirler dışında bisiklet yolu yapmak zorunda kalmadan araçlar ve bisikletliler dağlar veya şehirlerde aynı yolu paylaşabiliyor. Bunu da sahilyolu için önerdiğim şekilde yapıyor. Tabi diyebilirsiniz onların bisiklet kültürü ve Giro var diye. O zaman bende size bizim de bisiklet kültürünü tüm ülkeye yaymak için TUR’umuz var derim. TUR’u büyük Fransa veya İtalya turundaki gibi şehirlerin daha çok görünmesi şeklinde kullanırsak bence bisiklet kültürü sağ şeridi kazanmakla birlikte en rahat böyle yayılır.

Bu modeli şu an Antalya şehri, Tour of Antalya ile yapıyor. İnsanlara ulaşma içinde en iyi örnek 2011-2015 arası Türkiye bisiklet turu son etabının yapıldığı Kadıköy etabının yapıldığı bölgede artan bisiklet kullanımı artışı ve şu an bu bölge bisiklet sektörünün bir nevi gayrı resmi merkezi oldu. Bende bu sayede yol bisikletine başlayanlardan biriyim.

Tüm bu yazdıklarımı alt alta koyunca niye şu ana kadar bisiklet yolu yapımıyla bisiklet kullanımının niye artmadığını az çok anlamışsınızdır. Bir de altyapı yetersizken sadece olsun diyerek bu işi başarmanın şansı yok çünkü toplum dinamikleri, şehrin akışı ve olan gerçekleri reddederek iş yapmaya çalışınca başarı şansı da olmuyor. Daha bunları anlamadan sadece sabit ve dogmatik yaklaşımlarla kanun koyuculara ve yerel yönetimleri yönlendirince de sonuç vasat ve daha tehlikeli oluyor.

Bu yazıyı yazmama vesile olan İstanbul, Bağdat Caddesinde Göztepe-Kızıltoprak arasında yapılan bisiklet yolu da bunun canlı bir örneği. Ben bisikletsever ve bisikletçi olarak bu bisiklet yolundan daha iyisini hakediyorum ve yollarda da cani ruhlu insanlara karşı daha iyi bir koruma talep ediyorum. Şu andaki yaklaşımla vasat yollar ve cani insanların insafına kalmış bir şekilde ulaşımımızı sağlıyoruz. Bunun değişmesi için düşünce şeklinin ve bu işi yönettiğini söyleyen insanların değişmesi şart. Bundan daha iyisini çıkaramıyorlar o yüzden bırakmayı öğrenecek kadar olgun olmaları gerekiyor. Bunu okuyanların aklına bisiklet federasyonu gelebilir ama bu durumu düzeltmek için onlar gibi bir çok vasat kurum, insan ve sivil toplum örgütünün bırakmayı öğrenmesi şart.

Başka türlü hem biz bisikletçiler yollarda tehlikedeyiz hem de yapılan bisiklet yolları süs gibi durmasının ötesine geçemiyor. Tüm bunlar aynakol, zincir gibi birbirine bağlı. Vites ayarınız kötü ise bisiklet düzgün çalışmaz ama eğer vites ayarı düzgün ve bisiklet bakımlı ise bisiklet sorunsuz çalışır. Bu durumda onun gibi şu anda bisiklet yolları ve bisikleti yayma konusunda yapılan işler vites ayarı bozulmuş bisikletle 300 km yol yapmaya çalışmaya benziyor.

Şu andaki mentalite ülkemizde bisikletçiler için en büyük engel. Bazı şeylerin değişmesi için radikal adımlar şart. Burada okuduklarınıza katımayabilirsiniz ama radikal bir değişim olmadan bisikletin salgın dışında ülke genelinde  yaygınlaşıp bisiklet yollarının düzgün olduğunu görmemiz biraz zor. Her şey mesajı doğru verip bisikleti doğru şekilde insanlara anlatmakla geçiyor. Yolda yanınızdan geçen araç sürücülerin çoğu yol bisikletlerinin ne kadar hızlı olduklarını bile bilmiyor çünkü bunu onlara gösteren bir şey yok. Bunu en iyi anlatan TUR’da son üç yıldır vasat bir şekilde pazarlanıyor.

Sonuç olarak daha iyisini istiyorsanız onu elde etmeyi hakedecek şeyler yapmak gerek. Bu intervalllerdeki gibi eğer acıya belli oranda katlanıp daha iyinizi veremiyorsanız. İyi sonuçlar zaten alamazsınız. Bu aynı şeyleri deneyerek farklı sonuçlar beklemek ile aynı. Benim önerim bu işleri artık bisiklet teknolojisini de takip eden, ne yaptığını bilen ve bisiklet yolları ve bisikletler hakkında vizyonu olan insanlar yapmalı. Yoksa sadece vitrin gibi etrafta gezinip kendine taraftar toplayan insanlarla gelebildiğimiz nokta zaten bu. Maalesef herkes vasatı kabul etmiyor. Ben de onlardan biriyim.

Yazıdaki fotoğraflar MTBtr ve Kadıköy Belediyesinden alınmıştır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Web sitenizi WordPress.com' da kurun
Başla
%d blogcu bunu beğendi: